La Bourgogne, Frankrijks finest, niet alleen om te drinken

La Bourgogne, Frankrijks finest, niet alleen om te drinken

De Bourgogne, Frankrijk, slechts 5 uurtjes rijden vanaf Maastricht, mits geen wegwerkzaamheden of files. Tussen Langres en Dijon zie je letterlijk het landschap ineens veranderen. In het noorden de lange glooiende hellingen van het plateau van Langres. Een hoogvlakte waar meerdere grote rivieren ontspringen zoals de Maas, Marne, Seine en Saône. Juist hier is het verschil met de Bourgogne in het zuiden, maar ook met bijv. Zuid-Nederland, goed waarneembaar in de vroege lente (begin april). De natuur loopt duidelijk achter, bloesem is er nog niet en het gras doet nog wat doods aan. Niet zo helder groen als bij ons op dat moment.

Maar dan…zo’n 40 km ten noorden van Dijon, daalt de snelweg plots. De vegetatie verandert, bomen worden groener en de temperatuur stijgt een paar graden. Van akkers met koeien gescheiden door heggen naar enorme graanvelden. Maar niet lang. Bij helder weer een prachtig uitzicht naar het zuiden. In de verte de witte toppen van de uitlopers van de Jura. Maar naar het zuid-westen…..één van de duurste landbouwstreken ter wereld. La Bourgogne…bakermat van Frankrijks finest!

Heilige grond

Ter hoogte van de stad Dijon, de hoofdstad van de Bourgogne, doemt een naar het zuiden georiënteerde heuvelrug op. Hiertegen ligt de bijna heilige grond voor de wijnliefhebber. De eerste wijndorpjes komen in zicht: Marsannay-la-Côte, Fixin, Gevrey-Chambertin, ofwel de Côtes de Nuits, het noordelijke gedeelte. Hier komen voornamelijk rode wijnen vandaan van de pinot noir-druif. Naast de “gewone “Côte de Nuits” wijnen zijn er in de kwalificatie nog Premier Cru en als hoogste de Grand Cru wijnen. Het middeleeuwse kasteel en de bijbehorende ommuurde wijngaard Clos de Vougeot is verreweg het bekendste wijnchateau van de Bourgogne en zeker één van de duurste. De aangrenzende wijngaarden doen er niet voor onder met namen als Grands Echezeaux en de gaarden van Les Musigny zoals Chambertin, La Romanée-Conti en Montrachet.

Meer naar het zuiden kom je in de Côtes de Beaune, genoemd naar het gelijknamige stadje. Beaune is het Valkenburg van de wijn, koop hier dus vooral geen wijn in de bekende heiligdommen van de négociants. Even ten noorden van Beaune liggen de bekende wijndorpen Pernand-Vergelesses en Aloxe-Corton. Ten zuiden van Beaune wordt meer en meer witte wijn van de Chardonnay-druif gemaakt naast rode. Pommard, Volnay, Monthelie, Meursault…

Nog verder kom je in de Côte Chalonnaise waar ook de Aligoté-druif groeit. Vooral het dorp Bouzeron staat erom bekend. Maar bekendere plaatsen zijn Mercurey, Givry en Rully. Helemaal in het zuiden van de Bourgogne, grenzend aan de Beaujolais, ligt de Maconnais, de streek in de omgeving van Macon. Naast rode wijnen wordt hier veel wit gemaakt. tevens zijn deze wijnen aan een aardige opmars bezig omdat ze nog redelijk betaalbaar zijn. Maar hoe lang nog? Binnenkort krijgt Pouilly-Fuissé de “Premier Cru” status en dat zal de prijzen wel flink doen verhogen.

Luxegoed en imponeergedrag

Deze wijnen doen het niet alleen goed in het glas, ook op de markt. Al tientallen jaren zijn ze zo duur vanwege hun uitzonderlijk hoge kwaliteit en de relatief kleine opbrengst. Slechts 1% van alle wijn in de wereld komt uit de Bourgogne. Rijke Aziaten, Arabieren, Amerikanen, Engelsen etc. betaalden grof geld voor een fles, laat staan een kist met 6 of 12 flessen. Nu menig Chinees zich mengt rijzen de prijzen helemaal de pan uit. Voor de gewone Fransman of nuchtere Hollander inmiddels ver buiten bereik. Het merendeel van deze flessen zal waarschijnlijk nooit geopend gaan worden. Het is voor de rijken der aarde speculatiemateriaal of vulling voor de wijnkelder en wijnklimaatkast, gewikkeld in krimpfolie om het etiket te beschermen. Is het niet om jaren later verkocht te worden tegen een enorme winst, dan is het gewoon om je vrienden te imponeren. In Hong Kong liggen enorme geklimatiseerde pakhuizen vol met de mooiste wijnen van de Bourgogne, Bordeaux, Champagne maar ook van andere grote wijnlanden.

Dure wijn, dure grond

Als die wijn dan zo goed is, dan moet de grond ook heel speciaal zijn…..En ja, zo dachten een aantal vermogende partijen er jaren terug al over. Neem het bedrijf LVMH uit Frankrijk. LVMH? Louis Vuitton Moët Hennessy, het grootste conglomeraat ter wereld van luxe producten.  Zij hebben weliswaar geen noemenswaardige bezittingen in de Bourgogne maar wel in de Bordeaux en Champagne, vergelijkbare wijngebieden. Een steeds groter aantal grote en/of beroemde wijnhuizen in de Bourgogne zijn tegenwoordig van Amerikaanse en Aziatische (Chinese) eigenaars. Eigenaars die niet op een euro meer of minder keken en voor veel geld de gaard overnamen. Positief omdat er flink in de organisatie-, kennis-, en produktie van wijn geïnvesteerd is. Maar het heeft ook andere kanten.

Familiedomein 

De Bourgogne is een zeer gecompliceerd wijngebied, mede door het eigenaarschap. Veel wijngaarden zijn van origine familiebezit en door jarenlange vererving kan een wijnperceel uit vele eigenaren bestaan. Soms heeft een boer maar 5 rijen van 50 stokken op een bepaald, met naam en toedracht erkend perceel. Dit “perceel” staat vaak ook op de fles. Op een aangrenzend perceel, of vaak ook in een ander dorp heeft hij nog een stuk grond met stokken, etc, etc. Ook zijn er veel wijndomeinen familiebezit, verdeeld over meerdere leden. Vaak werken er maar een paar echt op het domein, de rest heeft een andere uitdaging maar bezit aandelen in het bezit. Dit is nu net het punt. De grote investeerders hebben veel voor het domein over maar niet ieder familielid wil verkopen. Vooral degenen die daadwerkelijk op het domein werken, zij verliezen letterlijk hun werk als wijnmaker, hun ziel en zaligheid en alles wat de familie in al die jaren heeft opgebouwd.

Staat daar dan een fortuin tegenover? Nee, investeerders zijn niet gek. Alleen de topwijngaarden doen zo’n 40 miljoen per hectare. Er wordt een mooi bedrag betaald maar dat moet met alle eigenaars verdeeld worden. Wat er over blijft is vaak een mooie pensioenvoorziening, soms wat meer. Maar als je 45 bent en niet weet wat je de rest van je leven moet gaan doen… Binnen veel familiedomeinen speelt deze kwestie en leidt tot enorme verdeeldheid. Frankrijk maakt zich dan ook oprecht druk om de uitstervende traditionele familiedomeinen die juist goed waren voor de diversiteit. 

Persoonlijkwijnkado heeft altijd wel enkele mooie Bourgognes op voorraad. Pouilly-Fuissé en Saint-Véran hebben we vrijwel altijd, andere wijnen op aanvraag. Bekijk ze eens op de site. Speciaal voor deze Paasmaand zijn de wijnen van Eric Forest wel heel vriendelijk geprijsd!

 

 

 

 

 

 

Bron: France2, Envoyé Spécial, Vins de Bourgogne, l’ivresse du succes, 18-10-2018